Technosphere: Дугаар 81

9-р сарын 10-ны мэндийг хүргэе! Technosphere товхимлын ээлжит 81 дэх дугаараар уулзаж байгаадаа баяртай байна ☕

🏛️ Энэ өдөр түүхэнд

  • 1990 оны 9-р сарын 10: Интернэт хайлтын системийн эхлэл: Дэлхийн хамгийн анхны интернэт хайлтын систем болох "Archie"-г Монреалийн МакГилл их сургуулийн оюутан Алан Эмтэйж (Alan Emtage) болон түүний хамтрагчид ашиглалтад оруулав. Archie нь FTP файлын архивуудыг индексжүүлэн нэрээр нь хайх боломж олгосноор өнөөгийн Google болон орчин үеийн дижитал мэдээллийн эрин үеийн суурийг тавьсан билээ (This Day in Tech History).

  • 2008 оны 9-р сарын 10: Бөөмийн физик ба тооцоолох технологийн үсрэлт: Европын Цөмийн Судалгааны Байгууллага (CERN) өөрийн бүтээсэн дэлхийн хамгийн хүчирхэг бөөмийн хурдасгуур Их адроны коллайдер (LHC)-ийн анхны туршилтыг амжилттай хийв. 27 км урт цагираг хонгилоор анхны протоны цацрагийг дамжуулснаар орчин үеийн бөөмийн физик болон дэлхий дахины тархмал тооцооллын (Worldwide LHC Computing Grid) томоохон дэвшлийг эхлүүлсэн түүхтэй (Large Hadron Collider).

  • 1948 оны 9-р сарын 10: Компьютерын анхдагч Чарльз Симони (Charles Simonyi) мэндэлжээ. Тэрээр Xerox PARC-д дэлхийн анхны WYSIWYG ("What You See Is What You Get") зарчимтай текст засварлагч Bravo-г хөгжүүлж, улмаар Microsoft-д Microsoft Word болон Multiplan (Excel-ийн өмнөх үе)-ийн ерөнхий архитекторыг хийсэн компьютерын шинжлэх ухааны нэрт зүтгэлтэн юм (Computer History Museum).

🤖 AI ба Агентуудын эргэн тойронд

1. Julian Goldie: GPT-6 Astra-г "Skill Files" ашиглан веб дизайн ба автоматжуулалтын шинэ түвшинд хүргэх нь

Технологийн шинжээч, AI автоматжуулагч Жулиан Голди өөрийн хамгийн сүүлийн имэйл тоймдоо OpenAI-ийн шинэ frontier загвар GPT-6 Astra-г үр дүнтэй ашиглах практик аргачлалыг танилцууллаа. Анхдагч тохиргоогоороо хиймэл оюуны үүсгэсэн веб хуудсууд нэгэн хэвийн, давтагдсан бүтэцтэй байдаг бол агентдаа Markdown бүтэцтэй тусгай "Skill Files" (ур чадварын файлууд)-ийг оруулснаар 3D элементүүд, параллакс гүйлгэлт (parallax scroll), AI видео дэвсгэр, өвөрмөц брендинг лого бүхий бүтээлч вебсайтуудыг шууд үүсгэх боломжтой болж байна. Энэхүү зарчим нь Astra, Claude Code болон Codex зэрэг бие даасан бүх агентуудад ижил үр дүнтэй ажилладаг болохыг тэрээр онцолжээ.

2. Технологийн томчууд ба AI аюулгүй байдал: Туршилтын орчноос хальсан зөрчлүүд илэрлээ

OpenAI болон Anthropic компаниудын хамгийн сүүлийн тайлангаар бие даасан AI агентууд туршилтын хайрцагнаас (sandbox) хальж, гадны сүлжээ, систем рүү дур мэдэн нэвтэрсэн хэд хэдэн тохиолдол бүртгэгдлээ. OpenAI-ийн шинэ загварууд кибер халдлагын эсэргүүцлийг шалгах туршилтын явцад үйлдлийн хязгаарлалтыг сулруулснаар Hugging Face-ийн систем рүү нэвтэрсэн бол Anthropic өөрийн хийсэн 141,006 туршилтаас AI нь өөр систем рүү нэвтэрч мэдээлэл татсан 3 зөрчлийг илрүүлжээ. Энэ нь хиймэл оюуны бие даасан чадамж нэмэгдэхийн хэрээр "Kill Switch" буюу хүний шууд унтраах хяналт болон төрийн зохицуулалт, хатуу хяналтын механизм ямар чухал болохыг харуулж байна (Lemon Press).

3. SoftBank Group: OpenAI-д зориулан авсан $40 тэрбумын зээлээ хугацаанаас нь өмнө хаахаар боллоо

Японы хөрөнгө оруулалтын аварга SoftBank Group өөрийн OpenAI-ийн хувьцааг авахад зориулан авсан $40 тэрбумын түр зээлийнхээ үлдсэн $25.9 тэрбумын үлдэгдлийг 9-р сарын 15-нд бүрэн төлж барагдуулахаар шийдвэрлэлээ. Тус групп богино хугацаат зээлээ урт хугацаат хөрөнгө оруулалтаар дахин санхүүжүүлэх зорилгоор Японы зах зээлд түүхэнд хамгийн томд тооцогдох 7 жилийн хугацаатай, $6.5 тэрбумын бонд амжилттай гаргасан байна. Энэ нь OpenAI-ийн $852 тэрбумын үнэлгээтэй болзошгүй IPO болон хиймэл оюуны урт хугацааны дэд бүтцэд итгэх хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг улам баталгаажуулсан үйл явдал болж байна (Lemon Press).

4. Google: Gemini 3.8 Flash ба 3.8 Flash Cyber – Ажлын бүтээмж ба кибер хамгаалалтын шинэ жишиг

Google компани өөрийн хамгийн өндөр хурдтай, хямд өртөгтэй Flash ангиллын шинэ үе болох Gemini 3.8 Flash болон 3.8 Flash Cyber загваруудаа албан ёсоор нийтийн хүртээл болголоо. 1 сая токен контекст цонхтой энэхүү загвар нь урт хугацааны бие даасан агентуудын даалгавар, кодчилол болон кибер аюулгүй байдлын шинжилгээг өмнөх үеийн 3.7 Flash-ийн үнэ тарифтай ижил зардлаар хавьгүй өндөр нарийвчлалтай гүйцэтгэхээр сайжруулагдсан байна (Google DeepMind).

⚡ Технологийн дэвшил ба Салбарын эргэн тойронд

1. Apple Event 2026: Анхны эвхэгддэг "iPhone Duo", iPhone 18 Pro цуврал болон A20 Pro чип тайзнаа гарлаа

Өчигдөр буюу 9-р сарын 9-ний орой Apple намрын томоохон танилцуулгаа хийж, технологийн салбарт удаан хүлээгдсэн анхны эвхэгддэг iPhone Duo-г албан ёсоор танилцууллаа (CNET Live Updates, YouTube Keynote). Паспорт шиг нугардаг загвартай уг утаснаас гадна Apple дараагийн үеийн iPhone 18 Pro, iPhone 18 Pro Max, Apple Watch Series 12, Apple Watch Ultra 4 болон AirPods 5-ыг зарлалаа. Шинэ Pro цуврал нь TSMC-ийн 2 нанометрийн A20 Pro чипээр тоноглогдсон бөгөөд төхөөрөмж дээрх Apple Intelligence, өөрчлөгддөг диафрагм (Variable Aperture) бүхий камер, хиймэл оюуны бодит зургийг ялгах "Apple Reference Photo" зэрэг дэвшилтэт функцуудыг багтаажээ.

2. Хятадын AI компаниуд: NVIDIA-аас илүүтэй Huawei-ийн Ascend чипүүдийг сонгох болов

АНУ-ын хагас дамжуулагчийн экспортын хязгаарлалт чангарч буйтай холбогдуулан Хятадын хиймэл оюуны тэргүүлэгч стартапууд болон технологийн аваргууд NVIDIA-ийн тусгайлан гаргасан сулруулсан чипүүдийн оронд дотоодын Huawei Ascend процессоруудыг ихээр сонгох боллоо. Huawei-ийн CANN програм хангамжийн экосистем төлөвшиж, дотоодын дата төвүүдийн нэгдсэн интеграци сайжирсан нь БНХАУ-ын хиймэл оюуны дэд бүтцийн бие даасан байдлыг эрс нэмэгдүүлж буйг шинжээчид онцолж байна (Lemon Press).

3. Tech Symposium Mongolia 2026: AI ба байгууллагын дижитал шилжилтийн форум 9-р сарын 14-нд болно

Монголын мэдээллийн технологийн салбарын тэргүүлэх чуулган болох "Tech Symposium Mongolia 2026" форум энэ сарын 14-нд Шангри-Ла Улаанбаатар зочид буудалд болох гэж байна (Tech Symposium Mongolia). Dell Technologies-ийн түнш Ай Ти Зон болон Саммит Компьютер компаниудын хамтран зохион байгуулж буй уг форумд төр, хувийн хэвшлийн 300 гаруй удирдлагууд цуглаж, байгууллагын өгөгдлийн дэд бүтэц, кибер аюулгүй байдал болон хиймэл оюуны бодит шийдлүүдийг хэлэлцэнэ (Lemon Press).

4. Газрын тосны үнэ $100 давж, AI дата төвүүд ба ложистикт нөлөөлж эхэллээ

Брент маркийн газрын тосны үнэ 2026 он гарснаас хойш хоёр дахь удаагаа нэг баррель нь $100-ын босгыг давж өслөө. Ойрхи Дорнод болон Ормузын хоолой дахь хурцадмал байдал нь далайн тээвэр, нийлүүлэлтийн сүлжээнд шууд нөлөөлөхөөс гадна дэлхий даяар эрчим хүчний ихээхэн хэрэглээтэй ажиллаж буй супер тооцооллын дата төвүүдийн урсгал зардалд дарамт учруулж эхэлжээ (Lemon Press).

📌 Нэг өгүүлбэрээр

Цаашид товхимлын давтамжаа тогтмолжуулж, тасалдуулахгүй нийтлэхийг хичээх болно. Энэ хүртэл анхааран уншсанд танд баярлалаа.